Członkostwo federacji i quorum DIA¶

Status dokumentu¶

Pole	Wartość
`policy-id`	`DIA-FED-001`
`typ`	Ustawa wykonawcza (Poziom 3 hierarchii normatywnej)
`wersja`	0.1.0-draft
`podstawa`	Art. VI.6, VII.10, XIII.6, XV, XVI Konstytucji DIA; `ENTRENCHMENT-CLAUSE.md`; `NORMATIVE-HIERARCHY.md`

1. Cel dokumentu¶

Konstytucja i klauzula wieczności operują na pojęciu "federacji", ale bez operacyjnej definicji statusu federacji, prawa głosu i reguł quorum system pozostaje podatny na dwie patologie:

deadlock przez martwe federacje - brak odpowiedzi jest mylony z realnym vetem,
przejęcie sterowania (ang. capture) przez mnożenie fasadowych federacji - jeden ośrodek kontroli próbuje sztucznie zwiększyć liczbę głosów.

Niniejszy dokument definiuje minimalny model członkostwa federacyjnego, statusy federacji, kryteria aktywności, zasady liczenia quorum oraz reguły utraty prawa głosu i veta.

2. Zasady ogólne¶

W ładzie międzyfederacyjnym (ang. governance) liczą się wyłącznie federacje uprawnione do głosu.
Jedna aktywna federacja uprawniona do głosu = jeden głos. Kapitał, liczba węzłów, ruch, przychód, moc obliczeniowa ani pozycja infrastrukturalna nie zwiększają wagi głosu.
Prawo głosu i veto wynika z żywej odpowiedzialności proceduralnej, a nie z historycznego faktu istnienia federacji.
Sposób wypracowania stanowiska wewnątrz federacji jest sprawą lokalnej polityki, ale głos zewnętrzny MUSI pozostawiać ślad, właściciela procesu i podpis właściwej roli lub ról.
Federacje pozostające pod wspólną kontrolą nie mogą mnożyć wpływu przez sam podział organizacyjny. W sprawach wysokiej stawki i konstytucyjnych są traktowane jako jeden blok głosujący, dopóki nie wykażą rzeczywistej niezależności proceduralnej.

3. Minimalny rekord federacji¶

Każda federacja uczestnicząca w ładzie międzyfederacyjnym (ang. governance) MUSI publikować co najmniej następujący rekord:

federation_record:
  federation_id: "FED-[slug]"
  status: "candidate" # candidate | active | dormant | suspended | retired
  governance_endpoint: "[URI lub kanał odbioru decyzji formalnych]"
  fallback_contact: "[kanał zapasowy]"
  governance_keys: []
  policy_refs: []
  heartbeat_at: "[timestamp]"
  last_notice_ack_at: "[timestamp]"
  last_governance_action_at: "[timestamp]"
  declared_common_control: []
  effective_from: "[timestamp]"
  owner_roles: []
  status_reason: "[powód bieżącego statusu]"

Minimalny rekord federacji jest obiektem audytu. Brak aktualnego rekordu oznacza brak podstaw do utrzymania statusu active.

4. Statusy federacji¶

Status	Znaczenie	Prawo głosu	Prawo veta
`candidate`	Federacja zarejestrowana, interoperacyjna, w okresie wejścia lub próbnego działania	nie	nie
`active`	Federacja żywa proceduralnie i uprawniona do udziału w ładzie międzyfederacyjnym (ang. governance)	tak	tak, jeśli dana procedura je przewiduje
`dormant`	Federacja czasowo nieaktywna, nieodpowiadająca albo niespełniająca kryteriów aktywności	nie	nie
`suspended`	Federacja czasowo wyłączona z głosowań z powodu incydentu, środka tymczasowego (`injunction`) albo innej decyzji proceduralnej	nie	nie
`retired`	Federacja wygaszona lub taka, która jawnie opuściła proces ładu międzyfederacyjnego (ang. governance)	nie	nie

Status candidate, dormant, suspended i retired nie są karą ontologiczną: federacja może nadal istnieć, routować ruch lub świadczyć usługi lokalne, ale nie uczestniczy w międzyfederacyjnym liczeniu głosów, dopóki nie odzyska kwalifikacji.

5. Kryteria uzyskania i utrzymania statusu `active`¶

Federacja uzyskuje albo utrzymuje status active wyłącznie wtedy, gdy łącznie:

publikuje aktualny rekord federacji,
posiada działający governance_endpoint oraz fallback_contact,
wysłała ważny heartbeat w oknie heartbeat_ttl,
potwierdziła odbiór co najmniej jednego formalnego zawiadomienia lub wykonała co najmniej jedną audytowalną czynność dotyczącą ładu organizacyjnego (ang. governance) w oknie activity_ttl,
nie jest objęta aktywnym zawieszeniem proceduralnym,
nie pozostaje w nierozstrzygniętym sporze o wspólną kontrolę, który wymaga agregacji głosu z inną federacją.

Status candidate może zostać podniesiony do active po spełnieniu wszystkich powyższych warunków oraz po zakończeniu okresu próbnego candidate_min_age.

6. Przejścia statusów¶

6.1. `candidate` -> `active`¶

Przejście następuje po:

opublikowaniu minimalnego rekordu federacji,
co najmniej jednym poprawnym heartbeat,
co najmniej jednym potwierdzeniu odbioru formalnego zawiadomienia,
upływie okresu próbnego.

6.2. `active` -> `dormant`¶

Przejście następuje automatycznie lub proceduralnie, gdy wystąpi przynajmniej jeden z warunków:

heartbeat wygasł,
federacja nie potwierdziła odbioru missed_notice_limit kolejnych formalnych zawiadomień,
governance_endpoint i fallback_contact są niedostępne przez pełne okno zawiadomienia,
rekord federacji jest nieaktualny albo niespójny i nie został naprawiony w oknie naprawczym.

6.3. `active` lub `dormant` -> `suspended`¶

Przejście następuje, gdy:

istnieje aktywny środek tymczasowy lub injunction,
zachodzi incydent bezpieczeństwa dotyczący kluczy governance,
występuje twardy sygnał przejęcia sterowania (ang. capture), fałszywego przedstawienia tożsamości lub manipulacji procesem głosowania.

6.4. `dormant` lub `suspended` -> `active`¶

Reaktywacja wymaga:

świeżego rekordu federacji,
świeżego heartbeat,
potwierdzenia zdolności odbioru zawiadomień,
usunięcia przyczyny zawieszenia albo dormancji,
pozostawienia śladu reaktywacji z reason i effective_from.

6.5. `dormant` -> `retired`¶

Przejście następuje po przekroczeniu retired_after albo przez jawne oświadczenie o wyjściu z ładu międzyfederacyjnego (ang. governance).

7. Federacja uprawniona do głosu¶

Na potrzeby liczenia quorum i veta federacją uprawnioną do głosu jest wyłącznie federacja, która:

ma status active,
znajduje się w migawce elektoratu utworzonej przy otwarciu danego procesu decyzyjnego (electorate_snapshot),
nie została zgrupowana z inną federacją do jednego bloku głosującego z powodu wspólnej kontroli.

Migawka elektoratu MUSI zawierać:

electorate_snapshot:
  decision_id: "[identyfikator procesu]"
  created_at: "[timestamp]"
  eligible_federations: []
  grouped_blocks: []
  quorum_base: 0
  decision_class: "ordinary" # ordinary | high_stake | entrenched_core

Po utworzeniu migawki baza quorum dla danego procesu nie zmienia się. Zmiany statusu federacji wpływają na kolejne procesy, nie przeliczają wstecz procesu już otwartego.

8. Klasy decyzji i quorum¶

8.1. Zasada podstawowa¶

Milczenie nie jest głosem. abstain liczy się do quorum, ale nie do większości yes/no, chyba że dana procedura stanowi inaczej.

8.2. Klasy decyzji¶

Klasa decyzji	Quorum	Warunek przyjęcia
`ordinary`	co najmniej `floor(N/2) + 1` bloków głosujących z migawki	więcej `yes` niż `no`
`high_stake`	co najmniej `ceil(2N/3)` bloków głosujących z migawki	co najmniej `ceil(2N/3)` jawnych głosów `yes`
`entrenched_core`	`N` z `N` bloków głosujących z migawki	każde uprawnione `active` musi oddać jawne `yes`; `no`, `abstain` albo milczenie oznacza brak zgody

Interpretacja:

N oznacza liczbę bloków głosujących w migawce elektoratu,
blok głosujący może reprezentować jedną federację albo grupę federacji objętych zasadą wspólnej kontroli,
jeżeli N = 0, proces międzyfederacyjny nie może zostać otwarty,
dokument nie znosi dodatkowych wymogów z ENTRENCHMENT-CLAUSE.md; jedynie definiuje, kto liczy się do jednomyślności.

9. Timeouty i parametry minimalne¶

Poniższe parametry są domyślne i mogą być zaostrzane przez federacje, ale nie mogą być osłabiane poniżej wskazanego minimum:

Parametr	Domyślnie	Minimum / maksimum
`heartbeat_ttl`	30 dni	max 45 dni
`activity_ttl`	90 dni	max 120 dni
`candidate_min_age`	30 dni	min 14 dni
`missed_notice_limit`	2	min 2
`notice_window`	7 dni	min 72 godziny
`ordinary_vote_window`	14 dni	min 7 dni
`high_stake_vote_window`	30 dni	min 14 dni
`retired_after`	180 dni	min 90 dni

Federacja może być ostrożniejsza, ale nie może utrzymywać "aktywnych" federacji bez heartbeat przez pół roku ani skracać okresu wejścia do zera.

10. Utrata prawa veta przez martwą federację¶

Federacja nieposiadająca statusu active w chwili tworzenia migawki elektoratu nie ma prawa veta.
Federacja, która utraciła status active, nie blokuje kolejnych procesów konstytucyjnych ani zwykłych tylko dlatego, że historycznie należała do federacji.
Federacja, która milczy w procesie wymagającym jednomyślności, może zablokować ten konkretny proces, jeśli była active w migawce, ale po przekroczeniu missed_notice_limit przechodzi do dormant i traci veto w procesach kolejnych.
Jawne wyjście z ładu międzyfederacyjnego (ang. governance) działa natychmiast na przyszłość: federacja przechodzi do retired i nie jest już liczona do quorum.

Zasada jest prosta: veto przysługuje żywej odpowiedzialności, nie cieniowi po niej.

11. Wspólna kontrola i mnożenie głosów¶

Za sygnały wspólnej kontroli uważa się co najmniej:

wspólny klucz governance,
tę samą dominującą rolę decyzyjną,
to samo źródło finansowania lub ten sam podmiot zdolny jednostronnie wymuszać decyzje,
brak realnej separacji śladu, odpowiedzialności i procedury odwoławczej.

Jeżeli istnieje wiarygodny spór o wspólną kontrolę:

federacje są tymczasowo grupowane do jednego bloku głosującego w sprawach high_stake i entrenched_core,
spór jest śledzony jako problem domniemania konfliktu interesów przy braku danych (COI-by-default),
przywrócenie osobnych głosów wymaga wykazania odrębności proceduralnej.

Ta reguła nie służy budowie centrum. Służy temu, by kapitał lub aparat organizacyjny nie mógł kupić sobie dodatkowych głosów przez mnożenie fasad.

12. Relacja z innymi dokumentami¶

Konstytucja Art. VI.6 i VII.10: dokument operacjonalizuje federacyjny wzrost bez utraty lokalnej autonomii oraz skalowanie przez lokalną odpowiedzialność.
Konstytucja Art. XIII.6: statusy federacji implementują procedury wygaszenia, przekazania i archiwizacji.
Konstytucja Art. XVI: dokument definiuje bazę quorum i uczestników procesów zmiany oraz egzekwowania.
ENTRENCHMENT-CLAUSE.md: dokument doprecyzowuje, które federacje liczą się do jednomyślności i veta.
NORMATIVE-HIERARCHY.md: polityka członkostwa federacji i quorum jest dokumentem Poziomu 3.