Luki implementacyjne warstwy konstytucyjnej DIA

Status dokumentu

Pole	Wartość
policy-id	DIA-CONST-GAPS-001
typ	Przegląd architektoniczny / backlog dokumentów wykonawczych
wersja	0.1.0-draft
data	2026-03-10

---

Cel dokumentu

Niniejszy dokument zbiera luki, które pozostają po uzupełnieniu Konstytucji i pierwszych dokumentów z katalogu doc/normative/50-constitutional-ops/. Nie ma mocy normatywnej; służy porządkowaniu kolejnych kroków implementacyjnych.

---

Pomiar implementowalności Konstytucji

Zgodnie z Art. XIV.8 stan implementowalności jest mierzony z użyciem stabilnych identyfikatorów klauzul. doc/normative/40-constitution/constitution-index.v1.json jest maszynowym indeksem wersji językowych, mocy normatywnej i przynależności do rdzenia oraz przechowuje odciski tekstu każdego ustępu. Wskazany w indeksie bieżący język roboczy jest wyłącznie metadaną procesu redakcyjnego: wersje językowe mają równą moc, a język roboczy MOŻE zmienić się między rewizjami. Skrypt scripts/check-constitution.py wykrywa rozjazd struktury, słów kluczowych mocy normatywnej i odwołań do stabilnych identyfikatorów. Równoważność znaczeniowa tłumaczeń wymaga przeglądu człowieka; walidator NIE MOŻE przedstawiać zgodności strukturalnej jako dowodu zgodności semantycznej.

Zmianę metadanej języka roboczego zapisuje się jawnie podczas regeneracji, na przykład poleceniem python3 scripts/check-constitution.py --write-index --working-language en. Operacja ta nie zmienia mocy żadnej wersji językowej.

Niniejszy dokument pozostaje źródłem prawdy dla luk pokrycia ustawami wykonawczymi. Brak automatycznego pomiaru danej klasy luk oznacza unknown, nie wynik zerowy. Minimalny raport zdrowia obejmuje:

• liczbę klauzul bez wskazanego pokrycia wykonawczego,
• liczbę klauzul o nieokreślonej mocy normatywnej,
• rozbieżności struktury i mocy normatywnej PL/EN po stabilnym identyfikatorze oraz status przeglądu semantycznego zmienionych par,
• liczbę aktywnych wyjątków oraz wyjątki bez kompletu testów konstytucyjnych.

---

Ostatnio domknięte

FEDERATION-MEMBERSHIP-AND-QUORUM.md

Domknięto dnia 2026-03-10 przez dokument DIA-FED-001, który definiuje:

• proceduralne i kryptograficzne umocowanie korzenia federacji,
• status federacji aktywnej, uśpionej, zawieszonej i wygaszonej,
• minimalne kryteria aktywności,
• migawkę elektoratu, quorum i klasy decyzji,
• zasady utraty prawa veta przez martwą federację.

PROCEDURAL-REPUTATION-SPEC.md

Domknięto dnia 2026-03-12 przez dokument DIA-PROC-REP-001, który definiuje:

• domeny reputacji i typy sygnałów,
• definicję aktywnego węzła do celów reputacyjnych,
• rozruch i ograniczenia bootstrapu,
• przenośny pakiet dowodów zamiast nagiego przenoszenia wyniku,
• haki detekcji karteli i połączenie z metrykami zdrowia M1-M5.

PANEL-SELECTION-PROTOCOL.md

Domknięto dnia 2026-03-12 przez dokument DIA-PANEL-SEL-001, który definiuje:

• kwalifikowalność panelistów,
• źródło entropii i audytowalne losowanie składu,
• procedurę COI, veta i uzupełniania składu,
• eskalację do puli międzyfederacyjnej,
• poziomy ujawniania tożsamości panelistów i relację do apelacji.

ABUSE-DISCLOSURE-PROTOCOL.md

Domknięto dnia 2026-03-12 przez dokument DIA-ABUSE-DISC-001, który definiuje:

• zakaz ogólnej lustracji bez wiarygodnego sygnału teraźniejszego,
• warunki wejścia w pełną historię sprawy,
• progi stake-level i evidence-level,
• role multisig, zakres ujawnienia, retencję, odwołanie i notyfikacje jurysdykcyjne.

ROOT-IDENTITY-AND-NYMS.md

Domknięto dnia 2026-03-12 przez dokument DIA-ROOT-ID-001, który definiuje:

• rozdział root-identity, anchor-identity, node-id, nym, station-id i agent-id,
• poziomy pewności tożsamości (IAL0-IAL4),
• regułę "większy wpływ -> większe wymagania ujawnienia i potwierdzenia",
• model multisig poręczeń dla jurysdykcji bez silnego eID,
• ograniczenie mnożenia wpływu przez wiele nymów jednego źródła zakotwiczenia.

IDENTITY-ATTESTATION-AND-RECOVERY.md

Domknięto dnia 2026-03-12 przez dokument DIA-ID-REC-001, który definiuje:

• pierwsze poświadczenie root-identity,
• pamięć wcześniejszego poświadczenia dla anchor-identity,
• rolę frazy odzyskiwania, salt i parametrów KDF,
• odtwarzanie anchor-identity bez ponownego pełnego poświadczenia,
• procedurę aktualizacji danych tożsamościowych i odwołania.

ATTESTATION-PROVIDERS.md

Domknięto dnia 2026-03-12 przez dokument DIA-ATTEST-PROVIDERS-001, który definiuje:

• klasy siły poświadczenia weak / strong,
• domyślne mapowanie metod na maksymalne IAL,
• ograniczenia dla numeru telefonu i innych źródeł niskiej mocy dowodowej,
• zasady upgrade weak -> strong bez utraty kotwicy.

IDENTITY-UPGRADE-ANOMALY-SIGNALS.md

Domknięto dnia 2026-03-12 przez dokument DIA-ID-UPGRADE-ANOM-001, który definiuje:

• klasy sygnałów A1-A8 dla upgrade poświadczenia,
• minimalne poziomy reakcji monitor, soft_hold, manual_review, hard_block,
• profil domyślny dla phone -> strong,
• relację między upgradem poświadczenia a sporem proceduralnym.

IDENTITY-UNSEALING-BOARD.md

Domknięto dnia 2026-03-12 przez dokument DIA-SEAL-BOARD-001, który definiuje:

• Federację Izb Pieczęciowych jako redundantny organ IRL,
• progi U1-U3 dla zejścia nym -> node-id -> root-identity,
• wieloizbowe i międzyjurysdykcyjne quorum,
• split-knowledge dla mapowania node-id -> root-identity,
• odwołanie od decyzji pełnego odpieczętowania.

UNSEAL-CASE-MODEL.md

Domknięto dnia 2026-03-12 przez dokument DIA-UNSEAL-CASE-001, który definiuje:

• wspólny model unseal_case dla progów U1-U3,
• osobny rekord decyzji z zakresem, skutkami i oknem odwoławczym,
• minimalne pola dla retencji, COI, panelu i notyfikacji,
• zasadę, że eskalacja zakresu nie nadpisuje historii sprawy.

ROLE-TO-IAL-MATRIX.md

Domknięto dnia 2026-03-12 przez dokument DIA-ROLE-IAL-001, który definiuje:

• minimalną mapę klas ról do IAL0-IAL4,
• zasadę, że IAL jest głównie bramką, a nie mnożnikiem wpływu,
• ograniczenie fixed_power_bonus do <= 1%,
• domyślne minima dla paneli, izb pieczęciowych i ról wysokiej stawki.

FIP-MEMBERSHIP-AND-QUORUM.md

Domknięto dnia 2026-03-12 przez dokument DIA-FIP-QUORUM-001, który definiuje:

• statusy izb candidate-retired,
• minimalne warunki statusu active,
• domyślne quorum 2 z 3 dla U2 i 3 z 5 dla U3,
• tryb awaryjny, migawkę składu i reguły różnorodności jurysdykcyjnej.

SWARM-ECONOMY-SUFFICIENCY.md

Domknięto dnia 2026-03-21 przez dokument DIA-SUFF-001, który definiuje:

• operacyjny model progu dostatku i pasma wygaszania,
• dopuszczalne klasy hamulców koncentracji i test anty-piramidowy,
• minimalny model danych polityki ekonomicznej federacji,
• wspólny obieg nadwyżek i klasy ich przeznaczenia,
• barierę między nagrodą ekonomiczną a władzą proceduralną.

RAW-SIGNAL-POLICY.md

Domknięto dnia 2026-03-21 przez dokument DIA-RAW-001, który definiuje:

• tryby raw / structured / transformed / redacted,
• dopuszczalne podstawy transformacji sygnału,
• obowiązkowe metaznaczniki dla ingerencji AI,
• minimalny ślad audytowy tłumaczenia, streszczenia, agregacji, redakcji i innych transformacji wypowiedzi,
• testy zgodności przeciw niejawnej estetyzacji i profesjonalizacji.

UNIVERSAL-BASIC-COMPUTE.md

Domknięto dnia 2026-03-21 przez dokument DIA-UBC-001, który definiuje:

• minimalny model Proof-of-Personhood bez domyślnej deanonimizacji,
• nieodbieralne minimum compute dla komunikacji, orientacji i trybów ochronnych,
• ograniczoną trans-federacyjność: ratunek bez limitu oraz limitowaną komunikację i pomoc,
• zachowanie minimum przez izolowany korytarz ochronny także podczas sankcji,
• modele danych proof_of_personhood_attestation, ubc_allocation i ubc_settlement,
• jawne źródła finansowania UBC i testy zgodności przeciw ukrytemu wykluczeniu.

UBC-LIMIT-PROFILES.md

Domknięto dnia 2026-03-21 przez dokument DIA-UBC-LIMITS-001, który definiuje:

• kanoniczne profile emergency_unlimited, communication_limited i care_limited,
• minimalny profil bridge_minimum dla uznawania PoP przez most/rejestr FIP,
• profile przenośności local_only, trans_federation_limited i trans_federation_extended,
• jawny model rekordu mostu FIP i regułę, że federacje mogą tylko rozszerzać limity,
• testy zgodności przeciw pozornemu uznawaniu trans-federacyjnego PoP bez realnego dostępu.

---

Priorytet A - wymagane przed wejściem w realny ład organizacyjny (ang. governance)

Po domknięciu PROCEDURAL-REPUTATION-SPEC.md, PANEL-SELECTION-PROTOCOL.md oraz ABUSE-DISCLOSURE-PROTOCOL.md nie ma obecnie otwartej luki klasy A. Warstwa minimalnego ładu organizacyjnego ma już trzy brakujące wcześniej akty wykonawcze.

---

Priorytet B - wymagane przed autonomią i sensorium o wyższej stawce

1. EMERGENCY-ACTIVATION-CRITERIA.md

Domknięto dnia 2026-03-28 przez akt DIA-EMRG-ACT-001, obecnie dodany jako EMERGENCY-ACTIVATION-CRITERIA.md oraz EMERGENCY-ACTIVATION-CRITERIA.md. Dokument ten definiuje:

• klasy triggerów TC1-TC5,
• progi wiarygodności C0-C4,
• relację sensorium -> ewaluacja -> aktywacja,
• domyślne TTL, zasady przedłużania i obowiązkową rewizję,
• oraz podklasę TC2 dla kompromitacji council:did:key, obejmującą zamrożenie trapdooru, awaryjną rotację klucza oraz panel audytowy ad-hoc.

2. SENSITIVE-DATA-REDUCTION.md

Dlaczego brakuje: publikacja, sygnaliści, wyjątki i materiały wdrożeniowe (ang. onboarding) odwołują się do redakcji danych wrażliwych, ale nie ma wspólnego standardu redakcji i ujawnień.

Co musi zdefiniować:

• klasy danych wrażliwych,
• poziomy redakcji,
• zasady ujawniania selektywnego,
• minimalne ślady audytowe bez deanonimizacji.

---

Priorytet C - wymagane przed skalowaniem federacyjnym

3. ROLE-REGISTRY.md

Dlaczego brakuje: konstytucja i suplementy używają pojęć "rola zaufania publicznego", "operator", "zespół kontrtestujący (ang. red-team)", "panel", ale nie mają wspólnego rejestru ról.

Co musi zdefiniować:

• katalog ról bazowych,
• minimalne uprawnienia i zakazy łączenia ról,
• wymagania dotyczące warstwowego sprawdzania ról (ang. screeningu),
• ścieżki rotacji i zastępowalności.

4. TRACE-MINIMUM.md

Dlaczego brakuje: autonomia agentów, wyjątki, reputacja i obrona konstytucyjna wymagają śladów działania, ale nie mają wspólnego minimalnego schematu.

Co musi zdefiniować:

• obowiązkowe pola śladu działania (ang. trace),
• relację ślad działania (trace) -> audyt -> odwołanie (ang. appeal),
• klasy retencji,
• wersjonowanie śladów i podpisy.

---

Uwaga końcowa

Najbardziej krytyczne luki warstwy ładu organizacyjnego zostały domknięte przez EXCEPTION-POLICY.md, FEDERATION-MEMBERSHIP-AND-QUORUM.md, PROCEDURAL-REPUTATION-SPEC.md, PANEL-SELECTION-PROTOCOL.md oraz ABUSE-DISCLOSURE-PROTOCOL.md. Następny logiczny krok to doprecyzowanie kryteriów aktywacji kryzysowej, redakcji danych wrażliwych oraz minimalnego schematu śladów działania, aby warstwa wykonawcza była równie spójna poza sporami i governance.